Cổ tích

Sự tích chim Cuốc

Ngày ấy có đôi bạn chí thân tên là Quắc và Nhân.

Họ đều là con nhà học trò nghèo, lại đều mồ côi cha mẹ. Quắc được học nhiều hơn bạn: anh chàng làm thầy đồ dạy trẻ.

Tuy bổng lộc chẳng có là bao nhưng Quắc vẫn thường giúp đỡ Nhân. Ðối lại, có lần Quắc bị ốm nặng, giá không có bạn thuốc thang ngày đêm thì anh khó lòng sống nổi. Sau đó cũng vì sinh kế phải chia tay mỗi người một ngả.

Trong khi Quắc sống cuộc đời dạy trẻ thì Nhân cũng đi lang thang hết các vùng xa lạ làm thuê làm mướn. Trải qua một thời kỳ lang bạt, cuối cùng anh chàng vào làm công cho một phú thương.

Thấy chàng thật thà chăm chỉ, phú thương rất tin cậy. Chẳng bao lâu Nhân được phú thương gả con gái cho.

Vợ Nhân có nhiều của riêng. Vì thế Nhân nghiễm nhiên trở nên một phú ông có một cơ nghiệp kha khá trong vùng.Nhân giàu nhưng không quên tình bầu bạn.

Nhân vẫn nhớ tới lời thề "sống chết sướng khổ có nhau" với Quắc. Nhân cất công đi tìm và sung sướng được thấy Quắc còn sống.

Tuy Quắc đang dở năm dạy, nhưng Nhân cũng thương lượng với cha mẹ học trò cho con em chuyển sang học với một cụ đồ khác rồi đưa Quắc về nhà mình. Nhân dặn người nhà phải coi Quắc không khác gì mình, cơm nước hầu hạ không được bê trễ.

Nhưng tính vợ Nhân không được như chồng. Xưa nay đối với những kẻ rách rưới, chị ta thường có thái độ khinh thị. Và chị ta không cùng sống những ngày hàn vi với Nhân nên có thấy đâu tình nghĩa giữa Nhân và Quắc như thế nào.

Nhưng thấy chồng rất trọng đãi khách nên lúc đầu vợ không dám nói gì. Nhân luôn luôn bảo vợ: "Ðây là người thân nhất trong đời tôi. Nếu không có bạn thì chưa chắc tôi đã sống để gặp nàng".

Vợ Nhân chỉ lẩm bẩm:

"Khéo! Bạn với bè! Chỉ có ngồi ăn hại!".

Dần dần, vợ Nhân bực mình ra mặt. Chị ta khó chịu vì cái ông khách lạ tự dưng ở đâu đến chả giúp ích gì cho nhà mình, chỉ chễm chệ trên giường cao, cơm rượu mỗi ngày hai bữa.

Vợ Nhân trước còn nói mát nhưng sau thì ngoa ngoắt ra mặt. Có hôm người đàn bà ấy đay nghiến cả chồng lẫn khách: - "Chẳng phải bố già, không phải khách nợ, ở đâu lại rước về thờ phụng: ăn no lại nằm. Thôi liệu mà tống quái đi!".

Thấy thái độ vợ ngày càng quá quắt, chồng chị sợ mất lòng bạn. Nhân một mặt thân hành chăm chút cho bạn, một mặt khuyên dỗ vợ. Nhưng vợ Nhân chứng nào vẫn giữ tật ấy.

Về phần Quắc thì chàng hiểu tất cả. Ðã hai lần Quắc cáo bạn xin về nhưng Nhân cố sức giữ lại. Thấy bạn chí tình, Quắc lại nấn ná ít lâu.

Nhưng hôm đó, Quắc quả quyết ra đi vì chàng vừa nghe được những câu nói xúc phạm đến mình một cách nặng nề. Quắc nghĩ nếu mình không tính kế sớm thì sẽ có ngày bị nhục với người đàn bà này. Mà nếu ra đi như mấy lần trước thì sẽ bị bạn làm lôi thôi khó khoát.

Một hôm, trời còn mờ sương, Quắc cất lẻn ra đi. Muốn cho bạn khỏi mất công tìm kiếm nên khi qua một khu rừng, chàng cởi khăn áo treo lên một cành cây bên đường làm như cách mình đã chết. Ðoạn Quắc lần mò đi xứ khác trở lại cuộc đời gõ đầu trẻ nuôi thân.

Thấy mất hút bạn, Nhân bổ đi tìm nhưng chả biết tung tích đâu cả. Khi nghe tin có người bắt được khăn áo ở mé rừng phía nam, chàng lật đật đến xem. Nhận rõ đó là khăn áo của bạn, Nhân vô cùng hối hận:

- "Thôi ta làm hại bạn ta rồi! Chắc bạn ta bị cướp giết chết".

Nhưng sau đó Nhân lại nghĩ khác - "Bạn ta đi trong túi không có một đồng thì dầu có gặp cướp cũng không can gì. Ðây một là bị hùm beo ăn thịt, hai là bị lạc trong rừng sâu. Dù thế nào đi nữa thì nhất định bạn ta cũng đi về phương này".

Nhân bắt đầu vào rừng tìm Quắc. Không thấy có vết máu, chàng lại càng hy vọng. Nhân băng hết chông gai, chui hết bụi rậm, luôn luôn cất tiếng gọi:

"Anh Quắc ơi! Quắc ơi! Quắc! Quắc!".

Nhân đi mãi, gọi mãi, quanh quẩn trong khu rừng mênh mông. Cho đến hơi thở cuối cùng người bạn chí tình ấy vẫn không quên gọi

- "Quắc! Quắc!".

Rồi đó Nhân chết hóa thành chim đỗ quyên.

Lại nói chuyện sau đó vợ Nhân đợi mãi không thấy chồng về lấy làm ăn năn về những kết quả tai hại của hành động của mình. Một hôm chị ta bỏ nhà bỏ cửa đi tìm chồng.

Cuối cùng cũng đến khu rừng phía nam. Nghe tiếng "Quắc! Quắc!", chị ta nhận ra là tiếng của chồng gọi ông bạn.

Chị ta mừng quá kêu to:

"Có phải anh đấy không anh Nhân!".

Không có tiếng trả lời ngoài những tiếng "Quắc! Quắc!" của con chim đỗ quyên. Vợ Nhân cứ theo tiếng chim tiến vào rừng sâu. Sau cùng không tìm được lối ra, tuyệt vọng mà chết bên cạnh một gốc cây.








Thành công là đạt được thứ bạn muốn.
Hạnh phúc là muốn thứ bạn đạt được.